کودکان بیشتر از تربیت کلامی براساس الگوی رفتاری که در سال های اولیه زندگی مشاهده می کنند تربیت می شوند. این تربیت تقریبا در سال ها بعد و تا سنین نوجوانی و جوانی نیز با آنها همراه خواهد بود. هنگامی که کودکی کار اشتباهی انجام می دهد، بهانه می گیرد و یا می خواهد با رفتار خود والدین را وادار به انجام کاری کند معمولا خانواده ها از بروز واکنش صحیح عاجز می مانند و در بیشتر مواقع با گوش دادن به حرف کودک و تسلیم شدن در برابرش او را آرام می کنند، چنین خانواده ای به لحاظ روانشناسی به خانواده محبت کنندهِ افراطی معروف است. خانواده هایی که در همه حال به کودکان توجه مثبت دارند و در مقابل هر رفتار خوب یا بد کودکان به یک شکل برخورد می کنند. در چنین خانواده ای کودک چون منعی در برابر رفتار نادرست خود نمی بیند پس آزادی عملی ناخواسته ای را در مقابل خود حس می کند.

یکی از مشکلات کودکان که شاید ناشی از تربیت نادرست والدین و عدم توجه به موقع آنها باشد ناتوانی در برقراری ارتباط سالم با دیگران است. چندانی تفاوتی هم ندارد که کودک با شخصی بزرگسال سر و کار داشته باشد یا یکی از همسالان خود؛ در هر حال کودک برای جلب توجه دیگران کارهایی را انجام می دهد که معمولا اشتباه است. مثلا برای جلب توجه والدین خود از یک بلندی بالا می روند یا به وسابل نوک تیز و داغ نزدیک می شوند و یا همبازی های خود را کتک می زنند. این نوع از کودکان را به لفظ عامیانه “کودکان لوس” نامگذاری می کنیم.

چرا کودکان لوس می شوند؟

یکی از دلایل لوس شدن بچه ها اصول غلط تربیتی والدین در سال های ابتدایی زندگی کودکان است.  جالب اینجاست که والدین محبت کننده افراطی، توجه و محبت بی حد و حساب خود را کار اشتباهی نمی دانند و آن را روشی صحیح در مقابل پرخاش و کتک زدن کودکان می بینند. در حالی که این کار مانع از اجتماعی شدن کودکان می شود. کودکان متاثر از این شیوه تربیتی مفهوم صبر و تحمل را نمی آموزند و چون می دانند که در همه حال پدر و مادر با محبت به آنها واکنش نشان می دهند، بر تمام خواسته های معقول و نامعقول خود پافشاری می کنند. مثلا وقتی والدین آنها را از خوردن تنقلات منع می کنند چون می دانند که با اصرار و گریه و لجبازی به خواسته های خود می رسند پس تسلیم نمی شوند!

چرا کوذکان لوس می شوند؟
چرا کودکان لوس می شوند؟

با کودکان لوس چه کنیم؟

اگر کودک لوسی دارید هنوز هم می توانید امیدوار به اصلاح او باشید به شرطی که بر اساس قوانین تربیتی درست رفتار کنید. البته اصلاح کودکان زمان می برد و نباید خوش خیالانه تصور کنید با یکی دو بار اجرای این اصول فرزند شما رفتار صحیحی پیدا می کند.

تاثیر تشویق و تنبیه در تربیت کودکان

کودکان لوس والدین تسلیم پذیری دارند، والدینی که اصول تربیتی را تنها براساس محبت می دانند. در حالی تشویق و تنبیه هر دو شیوه های تربیتی هستند که علی رغم تفاوت هایی که در ماهیت خود دارند هر دو اگر به موقع و به درستی اعمال شوند می توانند از لوس شدن فرزندانتان جلوگیری کنند. تسلیم نشدن والدین و ایستادن روی حرفشان یکی از نکاتی است که به کودک مجال سو استفاده را نمی دهد. این کار باید با همراهی پدر و مادر به طور همزمان انجام شود تا کودک گیج و سردرگم نشود. بعضی از والدین در خواسته های کودکان را بی مقاومت و به همان شکلی که می خواهند برآورده می کنند در حالی که این رفتار ظاهرا محبت آمیز عملا نوعی خیانت به آینده کودکان به حساب می آید. در مقابل همیشه هم نباید کودکان را منع کرد و به آنها واکنش منفی نشان داد. بخشی از رفتار نادرست کودکان لوس برای جلب توجه شماست. پس اگر آنها برای انجام کارهای درستشان تشویق کنید دیگر نیازی نمی بینند که دست به کارهای پرخطر و اشتباه بزنند.

چرا کودکان لوس می شوند؟
چرا کودکان لوس می شوند؟

قاطع اما با محبت باشید

بیشتر والدین قاطعیت را با پرخاشگری و عبوس بودن اشتباه می گیرند و آن را در تضاد با محبت می دانند. آنها تصور می کنند قاطعیت یعنی هر گاه فرزندمان از اصول ما پیروی نکرد با خشونت کلامی و رفتاری او را به انجام آن کار وادار کنیم. حال آن که در اصول تربیتی قاطعیت به معنای وجود قوانین ثابت و تغییر ناپذیر در اصول تربیتی فرزندان است که از روز اول همواره وجود داشته و کودک به مرور زمان به آنها عادت کرده است. علاوه بر این قاطعیت تنها به رفتار کودکان خلاصه نمی شود و والدین باید این اصول را در کل خانواده نیز رعایت کنند. برای مثال نظافت منزل باید توسط همه انجام شود تا کودک الگوی نامناسبی جلوی چشم خود نداشته باشد و یا هنگامی که او را به مسواک زدن تشویق می کنید نباید در خانه کسی بی مسواک به رختخواب برود. کودکان بیش از آنکه از کلام شما یاد بگیرند از رفتار شما تقلید می کنند!

این نکات را به خاطر داشته باشید

حتی تربیت صحیح نیز زمان و مکان خاص خود را نیاز دارد. برای مثال هنگامی که کودک در جمع فامیل و یا در میان همبازی های خود رفتار اشتباهی را انجام می دهد آیا باید در همان جمع او را تنبیه کرد و اصول تربیتی را به او یادآوری کرد؟ قطعا خیر زیرا به جای بازخورد مثبت یک واکنش منفی را دریافت خواهید کرد. کودکان حتی بیشتر از بزرگسالان به قضاوت دیگران در مورد خود اهمیت می دهند و اگر در مقابل آنها مورد توبیخ و تنبیه قرار گیرند آن را به خاطر می سپارند و در همان زمان یا در زمانی دیگر رفتاری تلافی جویانه را انجام می دهند. بهترین مکان برای توضیح رفتار نامناسب کودک یک محیط امن مانند خانه خود اوست. کودکان در خانه بهتر رفتار های نادرست خود را می پذیرند.

تشویق هم به اندازه قاطعیت والدین در تربیت صحیح کودک نقش موثری دارد. والدینی که معمولا پاسخ منفی واکنش همیشگی آنها در برابر کودکان است نزد آنها اعتبار کمی دارند. کودکان در برابر چنین والدینی پنهانکاری می کنند و رفتار پرخطر و اشتباه خود را در خفا انجام می دهند، در حالی که والدین تصور می کنند شیوه تربیتی شان درست عمل کرده!

از فرزند خود انتظارات بیش از اندازه و پیش از موقع نداشته باشید. رفتارهای کودک وابسته به رشد سیستم عصبی اوست. رشد این سیستم موجب می شود تا کودک صحبت کند، راه برود، مفاهیم جدید را درک کند، خطر را حس کند و مطابق قواعد دنیای امروز زندگی کند. رشد این سیستم در همه کودکان با یک سرعت پیش نمی رود و انتظار زودتر از موقع شما تنها موجب افزایش فشار و استرس کودک و خود کم بینی او در مقابل سایر هم سن و سالانش می شود و چنانچه کودک قادر به بیان این فشارها با زبان خود نباشد به طور ناخودآگاه به شکلی دیگر واکنش نشان می دهد. برای مثال دچار لکنت می شود و یا تیک عصبی و حرکتی پیدا می کند.

متاسفانه به دلیل کاهش فرزندآوری در خانواده و تغییر شیوه زندگی در کل اجتماع، کودکان فرصت برقراری ارتباط کمتری با همسالان خود دارند. در هر حال تلاش کنید تا کودکتان بتواند با همسالان خود در مکان هایی ارتباط برقرار کند. برای مثال او را پارک ببرید، گاهی در مهد کودک ثبت نامش کنید و یا با خانواده هایی که فرزندی هم سن کودک شما دارند رفت و آمد کنید. این روابط علاوه بر بازی که نقش مهمی در رشد ذهنی کودک دارد به او فرصت یادگیری رفتارهای اجتماعی درست را از هم سن و سالان خود می دهند. همچنین کودکان حس مشارکت، همدلی، همکاری و شادی کودکانه را می توانند بیش از خانواده با قرار گرفتن در گروه های همسن خود تجربه کنند.

بارگزاری مطالب مرتبط بیشتر
بارگزاری بیشتر توسط امیرحسین اکبرزاده
بارگزاری بیشتر در بهداشتی

نظر دهید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدپر کردن فیلد های ستاره دار الزامی است *

همچنین بررسی کنید

اینگونه از صحبت کردن با هم لذت ببرید

چطور صحبت کردن از خود صحبت هم مهمتر است. احتمالا برای شما هم پیش آمده که با یک حجم قلنبه …